Toitū Te Tiriti

 I whakaako i ngā tikanga me te taenga mai o te Tiriti o Waitangi ki Nu Tīrani.  I whakarite he whakaaturanga o te āhuatanga o te Tiriti o Waitangi e te akomanga o Māhaki.  Ko te mea nui ka tū rangatira e te tamaiti me te whakaari atu ōna whakaaro e pā ana ki te hītori nei.  Nāku i hanga, nā rātou ngā tamariki i whakamana.  Whakamanatia, whakamanatia, whakamanatia te Tiriti e!  He wairua tau tō mātou tū.  He mahi whakaaturanga o te hītori, ā, he mahi hātakehi hoki.  Ko te haka te tū i puta te kare ā roto o rātou.  He tino pai te haka ki a rātou, ā, he mea mīharo ki a rātou.  Nā reira nā te haka hoki i whakamana i a rātou, ā, ō rātou akoranga o ngā āhuatanga o te wā o te Tiriti o Waitangi, i te tau 1840.  I hainatia ētahi rangatira Māori me ngā tauiwi nō Inarangi i te pepa e whakaae ana te tiakitanga o ngā tāonga tuku iho, ā, ngā tāonga o Nu Tīrani.  Nā ngā rangatira Māori me ō rātou iwi te tino rangatiratanga o Nū Tīrani.

Mahi Pānui Kahuku

Mahi Pānui

I whakarite e au he mahi pānui, kia ako ai e mātou i ngā kupu hōu o tētahi pukapuka.  Ko te pukapuka i pānui e mātou ko, 'Kahuku'.

I te tuatahi i whiriwhiri e au i ngā kupu hōu.  Kātahi ka kōrero tahi mātou e pā ana ki ngā kupu hōu.  He rawe te mahi ā rōpū.  He pai ngā kōrero i hua mai, arā, ngā kōrero o ngā tamariki.  I nana ahau te kukume i nga kōrero e pā ana ki ngā kiupu hōu.

I tuhi matou i ngā kupu ki runga i tētahi pepa nunui A2, katahi ka whakaaro e pā ana ki te whakamāramatanga.  I kōrero atu hoki ko te whārangi whakamutunga te āwhina o ngā kupu whakamārangatanga.

Kua whakatakoto e au he whārangi papa mahi e pā ana ki te pānui.  Kua whakatau tētahi papa mahi mā te pukapuka, 'Kahuku'.  E whai ake nei te papa i whakarite, engari kāore anō kia whakaatu ki te akomanga.  I whai noa iho i ahau.  I te whakaaro tonu e au me pēhea te whakahaere i tēnei mahi.  Ka waiho mā te wāhanga tuarua mā ētahi atu pukapuka mīharo, ā kaupapa rānei.

Whai muri i tēnei mahi i pānui e au te pukapuka, 'Kahuku'.  I āta pānui e au ngā kupu kia tika ai.  Kia rongo ai hoki e rātou ngā hua tika o te pānui.  I te wā i te pānui e au i waiho au ētahi pene whitau mā rātou te tuhi i ngā kupu hōu anō kia rātou, ā, ngā kupu uaua rānei i rongo e rātou.  I te mutunga i whakatau te tikanga o ngā kupu hōu katoa.  Arā i oti pai te mahi.

I te rangi whai muri i hanga e au he mahi toi e hono ana ki tēnei pūrākau.  I hanga e rātou tō rātou ake pūrerehua.  I hanga ēnei pūrerehua mā te māra kai ki waho.

  

Tōku Pepeha